Nhà mình đã có một chiếc NAS Synology DS925+ giữ toàn bộ video, ảnh và dữ liệu công việc. Nó là “két sắt”: mình chỉ cài những thứ thật cần, nâng cấp hết mức có thể và tuyệt đối không vọc phá trên đó. Nhưng tính mình lại mê vọc. Nên mình cần thêm một chiếc máy thứ hai — vừa là chỗ backup cho chính chiếc NAS kia, vừa là sân chơi cho những thử nghiệm rủi ro hơn.
ZimaBoard 2 — máy tính bé bằng bàn tay
ZimaBoard 2 của ZimaSpace là một bo mạch x86 nhỏ gọn: bạn có thể biến nó thành home server, NAS, máy chủ ảo, router hay chạy thử AI ngay tại nhà. Bản của mình dùng chip Intel N150 bốn nhân, 16 GB RAM, chạy sẵn hệ điều hành ZimaOS.
Cổng kết nối của nó rất “đúng bài” cho một chiếc NAS: hai cổng mạng 2.5GbE, hai cổng SATA cấp nguồn sẵn cho ổ cứng, hai USB 3.1, một Mini DisplayPort để xuất hình lúc cài đặt — và một khe PCIe 3.0 x4 bên hông để gắn thêm card mạng, khay SSD hay bất kỳ module nào bạn cần.
Mình gắn hai ổ HDD 8 TB. Lắp xong, bộ khung kim loại nguyên bản chạy rất tốt — nhưng trông khá công nghiệp, chưa đúng tinh thần kênh và tính cách của mình. Thế là có dự án này.
ZimaBoard 2 thật, hai ổ HDD 8 TB và bản dựng 3D của chính bo mạch trên iPad.
Muốn làm phụ kiện, hãy vẽ lại sản phẩm gốc
Như mọi lần, việc đầu tiên mình làm là dựng lại toàn bộ ZimaBoard 2 trong phần mềm 3D — đủ cổng, đủ ổ cứng, đúng từng milimét. Nghe thì mất công, nhưng nó giúp mình ba điều: luyện tay vẽ; hiểu vì sao nhà sản xuất thiết kế như vậy; và khi đặt chiếc case lên vật chủ, mình thấy trước mọi chỗ vướng — in ra ít rủi ro, ít sai lệch hơn hẳn.
Cứ vẽ lại vật chủ trước, rồi mới phát triển sản phẩm hay phụ kiện lên trên nó.
— Mẹo mình luôn áp dụng
Từ bản dựng bo mạch, chiếc case dần thành hình ngay trên iPad.
Những chiếc quạt Noctua đời cũ mình vẫn đang dùng — bộ màu be – nâu đã thành “thương hiệu”.
Vì sao là Noctua?
Ai chơi PC chắc đều biết Noctua — thương hiệu đến từ Áo, nổi tiếng với quạt và tản nhiệt êm ái, hiệu năng cao. Bộ màu be – nâu của họ gần như đã thành biểu tượng: nhìn là nhận ra, và gắn liền với sự ổn định, thẩm mỹ, chất lượng.
Thi thoảng Noctua bắt tay với các hãng khác làm ra những món rất vui. Món mình mê nhất là chuột Pulsar Feinmann F01 Noctua Edition — giấu bên trong một chiếc quạt NF-A4x10 thổi mát lòng bàn tay, vỏ khoét lỗ và chạy những đường rãnh rất đặc trưng. Ngôn ngữ thiết kế ấy cùng bộ màu be – nâu chính là nguyên liệu cho chiếc case này.
Một chiếc case mát, êm, dễ tháo lắp
Mọi đường khoét, đường rãnh trên thân case đều mượn từ chiếc chuột Noctua Edition: vừa thoáng gió, vừa đúng tinh thần, lại tiết kiệm nhựa. Toàn bộ dùng hai màu chủ đạo của Noctua — be cho thân, nâu đất cho các chi tiết nhấn.
Bản dựng tổng thể: mặt trước có hai quạt 40 mm và màn hình 2,8 inch, quai cầm phía trên.
Hai quạt Noctua NF-A4x10 (40 × 10 mm) phía trước cấp gió vào, quạt NF-A12x25 (120 × 25 mm) nằm trong đế phía sau. Gió đi xuyên qua bo mạch và hai ổ cứng.
Cụm đế chứa quạt 120 mm gắn vào thân bằng bốn viên nam châm. Cần cắm dây hay đổi cổng? Rút cả cụm ra là chạm tới mọi cổng của ZimaBoard.
Một màn hình nhỏ ở mặt trước kết nối với bo mạch để theo dõi tình trạng hệ thống — vừa có ích, vừa làm chiếc case trông “sống” hơn.
Tách lớp: bo mạch + ổ cứng trượt vào ray, khoá bằng chốt; đế quạt phía sau hít vào thân bằng nam châm.
Thêm vài chi tiết nhỏ: bo mạch và ổ cứng trượt vào theo ray, chặn bằng một chốt và hai con ốc vặn từ dưới lên · quai cầm phía trên để xách đi · rãnh đi dây dưới đáy gom dây nguồn, dây mạng ra phía sau · hai rãnh âm để dán chân đế silicone cho chắc.
Khi Noctua gửi nhựa và quạt đồng hành
Để case đúng màu, mình cần hai cuộn Prusament PETG Noctua Beige và Noctua Brown — nhựa do Prusa Research sản xuất tại Praha, được chỉnh màu để khớp với quạt Noctua. Ở Việt Nam chưa nơi nào bán, nên mình liên hệ Noctua để mua.
Họ hỏi mình đang làm dự án gì. Mình kể concept và cho xem bản thiết kế — và Noctua quyết định gửi tặng hai cuộn nhựa 1 kg đúng hai màu mình cần, kèm thêm một bộ quạt đời mới để dự án được hoàn thiện trọn vẹn.
Thùng quà từ Noctua: hai cuộn Prusament PETG Noctua Beige + Brown và bộ quạt đời mới.
Được một hãng tôn trọng dự án của mình và muốn cùng mình hoàn thành nó — với người mê DIY, điều đó vui hơn tài trợ bằng tiền rất nhiều.
— Duong Tran
Trong hộp có NF-A12x25 G2 — thế hệ mới với cánh quạt thiết kế lại để tối ưu luồng gió — cùng các quạt NF-A4x10 cho mặt trước. Những chiếc còn lại mình để dành cho dự án tiếp theo.
Từ cuộn nhựa đến chiếc case hoàn chỉnh
Nhựa nào cũng nên sấy trước khi in. Mình dùng máy sấy Sunlu S4 Pro có hai vùng sấy độc lập. PETG thường sấy 2–5 tiếng; cuộn mới khui từ túi hút chân không thì khoảng 2 tiếng, sau đó vừa in vừa sấy.
Chi tiết thân lớn nhất in từ đáy lên, mất khoảng 22 tiếng và dùng hơn nửa cuộn nhựa. Lần đầu dùng loại nhựa này nên còn vài chỗ thiếu nhựa — mỗi màu chỉ có 1 kg, không có cơ hội in lại, mình chấp nhận để giữ đúng màu.
Mở bốn con ốc, luồn bo mạch và hai ổ cứng vào, ngàm bên trong giữ chặt. Phía sau gắn NF-A12x25 G2, phía trước hai quạt 40 mm, đế hít vào thân bằng nam châm.
Không cắm vào PC nên mình nối các quạt bằng cáp đi kèm của Noctua vào một mạch điều khiển quạt 4 pin: bấm một lần để tăng tốc, hai lần để giảm, hoặc kẹp cảm biến nhiệt vào bo mạch để tự chỉnh. Nguồn là bộ Ariel Power Supply mình làm từ hơn 2 năm trước.
ZimaOS: cắm điện là chạy
Cắm nguồn, cắm mạng, tải Zima Client cho máy tính — phần mềm tự tìm thấy thiết bị và mở luôn trình cài đặt. Bạn cũng có thể vào thẳng giao diện qua địa chỉ IP.
Mình gộp hai ổ 8 TB thành RAID 1 — một ổ chạy, một ổ sao chép — còn 8 TB dùng được, chạy trên 16 GB RAM. Việc đầu tiên: backup chính chiếc NAS Synology sang ZimaBoard, thêm một lớp an toàn cho dữ liệu.
Ngoài lưu trữ, kho ứng dụng của ZimaOS có đủ thứ để vọc: cloud riêng, máy chủ phim để xem trên iPad, Home Assistant, Homebridge, ESPHome cho nhà thông minh… Không thích ZimaOS thì xoá đi và cài Windows hay Linux tuỳ ý.
Zima × Noctua trên bàn làm việc
Mặt sau: quạt NF-A12x25 G2 nằm trong đế, hít vào thân bằng nam châm.
Trái: hoàn thiện với màn hình 2,8 inch. Phải: thân case vừa in xong bên cạnh ZimaBoard 2.
Video đầy đủ 20 phút trên kênh Ariel Studio — từ bản vẽ, khui quà Noctua đến lắp ráp và cài ZimaOS.
Thông số case & hệ thống
| Bo mạch | ZimaBoard 2 · Intel N150 bốn nhân (tới 3,6 GHz) · 16 GB LPDDR5X |
|---|---|
| Lưu trữ | 2 × HDD 8 TB · RAID 1 (8 TB dùng được) |
| Kết nối | 2 × 2.5GbE · 2 × USB 3.1 · Mini DP 1.4 · PCIe 3.0 x4 |
| Quạt | 1 × Noctua NF-A12x25 G2 (120 mm, phía sau) · 2 × Noctua NF-A4x10 (40 mm, phía trước) |
| Màn hình | 2,8 inch, theo dõi trạng thái hệ thống |
| Vật liệu | Prusament PETG Noctua Beige + Noctua Brown |
| Thời gian in | ~22 giờ cho chi tiết lớn nhất |
| Lắp ráp | Đế 4 nam châm · ray trượt + chốt · 2 ốc |
| Điều khiển quạt | Mạch 4 pin có cảm biến nhiệt · nguồn Ariel Power Supply |
| Hệ điều hành | ZimaOS |
Linh kiện
- ZimaBoard 2Bắt buộc
- Noctua NF-A12x25 G2 (120 mm)Bắt buộc
- 2 × Noctua NF-A4x10 (40 mm)Bắt buộc
- 4 viên nam châm + 2 ốcBắt buộc
- 2 × HDD 3,5 inchTuỳ chọn
- Màn hình 2,8 inchTuỳ chọn
- Mạch điều khiển quạt 4 pinTuỳ chọn
- Chân đế siliconeTuỳ chọn
Cảm ơn hai người bạn đồng hành
Tải file & làm cùng mình
File thiết kế, file in và hướng dẫn lắp ráp mình để ở phần mô tả video trên YouTube. Nếu bạn cũng dùng ZimaBoard 2 thì tải về làm thử nhé — và theo dõi Ariel Studio để xem dự án tiếp theo.